Aktywność Polek, polegająca na bezinteresownej pracy na rzecz ojczyzny, z poświęceniem życia osobistego, została przedstawiona w monografii na podstawie materiału źródłowego - wspomnień wydanych jako publikacje zwarte oraz opracowań. Wśród tekstów źródłowych znalazły się zapiski autobiograficzne polskich działaczek: Otylii Teszner-Grotowej, Władysławy Knosały, Anny Łubieńskiej, Marii Zientary-Malewskiej, Emilii Sukertowej-Biedrawiny, Marii Donimirskiej. Ich charakter autobiograficzny i utrwalone głównie z okresu pracy zawodowej wspomnienia pozwalają na wysnucie wniosków o poświęceniu się autorek sprawie polskiej. Uzupełnienie historii literatury polskiej o kontekst roli i zaangażowanie kobiet w ruch polski na Warmii i Mazurach w XX w. stanowi jedno z niezwykle ważnych ogniw w procesie reinterpretacji przeszłości. Niniejsze opracowanie pozwoli spojrzeć na pracę działaczek polskich z innej, bogatszej we współczesne konteksty perspektywy. Ich wspomnienia dowodzą tego, że myślenie o marginalnym znaczeniu kobiet w życiu społecznym i literackim Warmii i Mazur jest błędne.

[na okładce zapisano imiona i nazwiska działaczek polskich na tle mapy Prus Wschodnich]